Oleh Pasukan Editorial CUS
Selama lebih sedekad, masyarakat antarabangsa telah menyaksikan krisis hak asasi manusia yang melanda di Turkistan Timur (Juga Dikenali Sebagai Wilayah Autonomi Uyghur Xinjiang). Melalui imej satelit, dokumen kerajaan yang dibocorkan, dan laporan yang mengerikan daripada mangsa kem yang terselamat, satu gambaran penganiayaan sistematik, yang bersamaan dengan genosid dan jenayah terhadap kemanusiaan terhadap rakyat Uyghur dan penduduk Turk yang lain menurut pelbagai kerajaan dan penilaian antarabangsa, telah muncul. Namun kerajaan komunis China secara konsisten berusaha untuk menghalang penelitian bebas, menolak penemuan luar sebagai rekaan Barat dan menggambarkan penahanan beramai-ramai sebagai “latihan vokasional” sukarela atau langkah “anti-ekstremisme” yang tidak berbahaya.
Naratif Beijing telah berubah dari masa ke masa. Selepas pada mulanya menafikan kewujudan kem-kem tahanan, pihak berkuasa China berusaha untuk menjustifikasikannya sebagai fasiliti anti-keganasan dan latihan vokasional yang perlu. Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, mereka telah mendakwa atau memberi gambaran bahawa kempen tersebut telah berakhir dan kehidupan di wilayah itu telah kembali normal. Untuk mengukuhkan naratif palsu ini, pihak berkuasa China telah membenarkan individu Uyghur yang disaring dengan teliti untuk melawat wilayah tersebut, membenarkan sebilangan kecil individu Uyghur pergi ke luar negara, dan mengatur lawatan yang dikawal ketat untuk diplomat asing, wartawan, dan tokoh agama melihat adegan yang telah dirancang di wilayah tersebut. Usaha ini telah digunakan untuk menggambarkan wilayah tersebut sebagai bebas daripada penindasan dan untuk menutup genosid yang sedang berlaku. Diaspora Uyghur secara konsisten menolak gambaran ini, memberi amaran bahawa penindasan belum berakhir tetapi sebaliknya menjadi kurang kelihatan dan tertanam dengan lebih mendalam. Keterangan Zhang Yabo memberikan bukti baharu yang kukuh untuk menyokong amaran mereka.
Seorang Saksi dari Dalam Aparatus Keselamatan China
Zhang Yabo ialah seorang bekas pegawai polis etnik Han China yang berkhidmat di dalam aparatus keselamatan China di tanah air Uyghur selama hampir sedekad, dari tahun 2014 hingga 2023. Tidak seperti mangsa kem yang terselamat atau penganalisis luar, Zhang memerhati dan menguatkuasakan sistem itu dari dalam, berkhidmat dalam pelbagai peranan operasi di seluruh Hotan, Aksu, dan luar bandar. Pada bulan Ogos 2025, Zhang menyertai sebuah kumpulan pelancongan Eropah, berpaling tadah setibanya di Jerman, dan memohon suaka politik.
Pada bulan April 2026, bukti Zhang telah dibawa ke perhatian antarabangsa melalui penyelidikan yang diterbitkan oleh Dr. Adrian Zenz dan Yayasan Peringatan Mangsa Komunisme (VOC), dengan pelaporan awal oleh Foreign Policy dan Der Spiegel. Beliau kemudiannya memberikan butiran terperinci dalam satu temu bual lanjutan dengan wartawan Uyghur Hebibulla Izchi untuk Uyghur Times dan Uyghur Post, dan kemudiannya menjadi subjek penelitian mendalam dalam The New York Times. Membawa rekod dalaman rasmi, gambar-gambar, dan pengetahuan operasi, pendedahan Zhang mendedahkan realiti mekanikal tentang bagaimana dasar dilaksanakan dari hari ke hari di lapangan.
Di Dalam Aparatus Penahanan dan Konvoi Banduan (2014–2017)
Penempatan awal Zhang terus menjerumuskannya ke dalam fasa peningkatan awal kempen “Gempur Habis-habisan/Strike Hard“. Bekerja di kemudahan-kemudahan penahanan di Hotan dan Aksu, beliau menyaksikan penyeksaan fizikal rutin, pukulan teruk semasa soal siasat, penafian penjagaan perubatan yang sistemik, dan kematian dalam tahanan. Zhang menganggarkan bahawa dalam bidang kuasa operasinya sahaja, sehingga 25% daripada populasi dewasa Uyghur telah ditangkap dan ditahan.
Menjelang tahun 2017, ketika kempen penahanan memuncak, Zhang ditugaskan kepada konvoi keselamatan besar-besaran yang memindahkan ratusan tahanan di antara fasiliti tahanan di seluruh wilayah ini. Diikat dengan gari tangan dan gari kaki, dengan penutup kepala berwarna hitam, para tahanan dipindahkan dalam konvoi bas yang bersenjata lengkap dan bercermin pelindung di bawah arahan ketat yang melayan rakyat biasa sebagai pengganas yang memerlukan keselamatan tertinggi. Pemindahan ini direka bentuk bukan sahaja untuk mengurangkan kesesakan setempat di pusat-pusat penahanan serantau tetapi juga untuk mengasingkan individu daripada komuniti asal mereka dan menghalang keluarga daripada mengetahui di mana orang tersayang mereka ditahan.
Paksaan Pertanian: Menguatkuasakan Penuaian Kapas (2018–2020)
Selepas masanya dalam logistik penahanan, Zhang dikerahkan untuk menyelia pemindahan buruh pertanian yang dimandatkan oleh negara di bahagian selatan wilayah tersebut. Di antara tahun 2018 dan 2020, beliau ditugaskan untuk menyelia ribuan buruh Uyghur yang dikerah untuk menuai kapas bagi ladang-ladang rasmi kendalian Han dan konglomerat pertanian swasta.
Keterangannya memperincikan aparatus paksaan yang menyokong penuaian ini: buruh dikejutkan pada jam 5:00 pagi dan diangkut di bawah iringan polis bersenjata ke ladang-ladang di mana mereka bekerja syif 10 hingga 12 jam. Dokumen pengenalan diri dirampas secara sistematik sejurus ketibaan untuk mengelakkan sebarang kemungkinan melarikan diri. Zhang dan rakan pegawainya mengekalkan pusat-pusat pemeriksaan, menjalankan panggil nama harian, dan meronda perimeter ladang dengan arahan yang jelas untuk memintas dan menangkap sesiapa yang cuba pergi atau menyatakan rasa tidak puas hati. Kerja buruh itu dibingkaikan dalam laporan kerajaan sebagai “pembasmian kemiskinan” dan pendapatan gaji secara sukarela, namun para pekerja tidak mempunyai kuasa untuk menolak, merundingkan bayaran, atau pulang ke rumah tanpa kebenaran. Ini adalah penemuan yang diperincikan dalam laporan pemberi maklumat VOC berkenaan dengan buruh paksa yang semakin giat.
Pengawasan Perkampungan Secara Total: Pos Yurushqa (2021–2023)
Dari Ogos 2021 sehingga pelepasannya daripada pasukan polis pada 2023, Zhang ditempatkan di Yurushqa, sebuah kampung pentadbiran yang mempunyai kira-kira 1,700 penduduk di Pekan Haneriq, Daerah Hotan. Menurut pendedahan sebelumnya, Haneriq menempatkan kem tahanan terbesar di seluruh Hotan. Di sana, sifat kerjanya beralih daripada logistik fasiliti penahanan yang nyata kepada kepolisan komuniti peringkat mikro, menggambarkan bagaimana negara polis secara sistematik melarutkan sempadan antara kehidupan awam dan ruang domestik peribadi. Kira-kira 40 peratus penduduk kampung dewasa telah menghabiskan masa di kem-kem tahanan, meninggalkan banyak isi rumah yang hanya terdiri daripada datuk nenek yang sudah tua dan kanak-kanak kecil.
Di Yurushqa, polis rakyat dan kader pengekalan kestabilan beroperasi di bawah kuota mingguan yang ketat untuk mengenal pasti potensi “ancaman ideologi.” Para pegawai ditugaskan untuk mengesan isi rumah, menguatkuasakan kehadiran wajib ke upacara menaikkan bendera mingguan, dan menyiasat amaran sistem automatik yang dijana oleh Platform Operasi Bersama Bersepadu (IJOP). Kejadian biasa mencetuskan penelitian yang menceroboh: peningkatan mendadak dalam penggunaan elektrik isi rumah mendorong pemeriksaan rumah yang diwajibkan untuk menyoal siasat mengapa penduduk masih berjaga, manakala berjoging atau bersenam secara peribadi pun boleh ditandakan sebagai latihan fizikal yang mencurigakan.
Apabila risiko keselamatan yang jelas tidak dapat ditemui untuk memenuhi kuota pengawasan atau penahanan, tingkah laku peribadi dan keagamaan biasa telah dijenayahkan secara sistematik:
1- Memiliki literatur/buku-buku Islam yang diterbitkan secara sah atau salinan al-Quran yang diwarisi direkodkan sebagai radikalisasi peringkat awal.
2- Memiliki janggut yang sederhana, menjauhi alkohol, atau bersolat di rumah dianggap sebagai petunjuk kepada kecenderungan “ekstremis”.
3- Pemimpin komuniti yang berpendidikan, guru, dan orang tua secara automatik dikategorikan sebagai sumber terpendam kepada penentangan ideologi.
Apabila Amalan Keagamaan Biasa Menjadi “Ekstremisme”
Seperti yang diperhatikan oleh Zhang dalam temu bualnya dengan Uyghur Times, menukar ekspresi biasa bagi kepercayaan Islam kepada bukti bahaya politik berfungsi untuk mencapai satu objektif yang lebih luas. Pegawai akar umbi diarahkan bahawa membaca al-Quran dan bersolat bermakna “langkah pertama” ke arah keganasan. Seni bina keselamatan pihak berkuasa China yang dipertingkatkan telah ditentukur untuk mengukur sama ada seseorang individu telah ditundukkan sepenuhnya dan dijadikan patuh sepenuhnya kepada Parti Komunis China (PKC).
Era Ma Xingrui: Dari Kem Beramai-ramai ke Kawalan Kekal Terdesentralisasi
Satu sumbangan penting daripada keterangan Zhang ialah penjelasannya mengenai bagaimana aparatus keselamatan di wilayah itu berevolusi berikutan penggantian Setiausaha Parti PKC serantau Chen Quanguo dengan Ma Xingrui pada akhir tahun 2021. Walaupun para pegawai China mengisytiharkan bahawa “pusat pendidikan vokasional” telah ditutup, pengalaman langsung Zhang menyokong laporan bahawa penindasan itu tidak dibongkar, ia didesentralisasikan dan diinstitusikan ke dalam kehidupan seharian.
Di bawah Ma Xingrui, penahanan kem jangka panjang sebahagian besarnya digantikan oleh dua mekanisme yang saling berkaitan:
1- Penahanan Hukuman Jangka Pendek: Daripada menghantar individu ke pusat pendidikan semula yang nyata, pihak berkuasa melaksanakan sistem penahanan pentadbiran selama 15 hari di bawah keadaan yang menghukum dan bertekanan tinggi. Penahanan singkat ini berfungsi sebagai kejutan disiplin yang pantas untuk pelanggaran kecil, menentang arahan buruh, atau mempamerkan “sikap tidak memberikan kerjasama.”
2- Pemindahan Buruh Paksa pada Skala Perindustrian: Daripada ditahan di kem-kem yang terpencil, rakyat Uyghur dalam umur bekerja disalurkan terus ke dalam rangkaian pemindahan buruh berpusat yang membekalkan kepada kilang pembuatan, kemudahan polisilikon solar, dan kilang tekstil di seluruh wilayah tersebut dan wilayah China yang lain. Menolak pemindahan buruh yang ditetapkan oleh negara direkodkan terus ke dalam IJOP sebagai “ketidaknormalan ideologi,” dengan serta-merta mencetuskan soal siasat atau penahanan yang diperbaharui.
Dengan menyebarkan kawalan ke dalam kilang, koperasi pertanian, dan pentadbiran kampung, pihak berkuasa China telah mewujudkan tembok penjara yang tidak kelihatan yang beroperasi di dalam ekonomi terbuka, membenarkan rejim itu untuk memaparkan imej kehidupan normal kepada pelawat asing sambil mengekalkan kawalan mutlak.
Berpaling Tadah ke Jerman
Selepas bertahun-tahun di dalam aparatus keselamatan, beban moral kerana menguatkuasakan kekejaman sewenang-wenangnya telah memberikan kesan psikologi yang teruk ke atas Zhang. Seperti yang dicatatkan oleh The New York Times, beliau akhirnya memutuskan untuk melarikan diri. Pada musim panas tahun 2025, selepas membayar berpuluh ribu yuan dan menavigasi peraturan keluar yang ketat, beliau berjaya mendapatkan tempat dalam sebuah kumpulan pelancongan Eropah yang dibenarkan. Setibanya di Jerman, beliau melepaskan diri daripada kumpulan tersebut dan secara rasmi memohon suaka politik. Zhang kemudiannya membuat keputusan untuk bersuara secara terbuka.
Buruh Paksa Di Sebalik Penampilan Normalisasi
Keterangan Zhang Yabo mendedahkan bagaimana paksaan berterusan di sebalik penampilan kehidupan ekonomi yang biasa di wilayah itu. Tempat kerja telah menjadi lanjutan kepada kawalan negara, di mana ancaman penahanan menyebabkan rakyat Uyghur mempunyai ruang yang kecil untuk menolak atau melawan.
Pendedahannya membuktikan bahawa genosid Uyghur telah memasuki satu fasa baharu yang berbahaya: diinstitusikan, lebih senyap, dan dianyam terus ke dalam rantaian bekalan global bagi kapas, tenaga solar, dan aluminium. Masyarakat antarabangsa mesti menyedari bahawa “normalisasi” yang dangkal ini adalah penyamaran yang disengajakan bagi kawalan totalitarian kekal PKC ke atas rakyat Uyghur.
Pusat Kajian Uyghur - Hak cipta terpelihara